Portland Çimentosu Klinkeri — Standart
Öğütme tesisleri ve ihracat için dökme klinker. Kütlece en az 2/3 kalsiyum silikat (C₃S + C₂S); CaO/SiO₂ oranı ≥ 2,0, MgO ≤ %5,0.
Klinker, Öğütülmüş Cüruf
Klinker ve Mineral Katkı Yelpazesi
12 Sonuç
Portland Çimentosu Klinkeri — Silobas
Yurt içi öğütme tesislerine silobasla teslim edilen klinker. Parti bazında kimyasal analiz sertifikası ile sevk edilir.
Düşük Alkali Klinker
Eşdeğer alkali (Na₂O + 0,658·K₂O) ≤ %0,60. Alkali-silika reaksiyonu riski taşıyan agregalarla üretim yapan tesisler için.
Sülfata Dayanıklı Klinker (C₃A ≤ %3)
Trikalsiyum alüminat oranı sınırlandırılmış klinker. SR sınıfı çimento üretimine uygundur.
Beyaz Klinker
Demir oksit oranı düşürülmüş klinker; beyaz portland çimentosu üretimi için. Beyazlık derecesi ≥ %85.
GGBFS S95 — Öğütülmüş Granüle Yüksek Fırın Cürufu
TS EN 15167-1 kapsamında; aktivite indeksi 7 günde ≥ %45, 28 günde ≥ %75. Özgül yüzey ≥ 275 m²/kg.
GGBFS S105 — Yüksek İncelik
Daha yüksek incelikte öğütülmüş cüruf; 28 günlük aktivite indeksi ≥ %105. Yüksek performanslı beton karışımları için.
GGBFS — Big-Bag
Silo altyapısı bulunmayan tesisler için 1,5 tonluk big-bag ambalajda öğütülmüş cüruf.
Uçucu Kül — Kategori N
TS EN 450-1 kapsamında silissi uçucu kül. İncelik kategorisi N (45 µm elek üstü ≤ %40). Reaktif CaO ≤ %10.
Klinker Mineralojik Bileşimi
Ana klinker fazları Bogue bağıntılarıyla kimyasal analizden hesaplanır. Faz oranları priz davranışını, erken dayanımı ve sülfat direncini doğrudan belirler.
| Faz | Kısaltma | Tipik oran | Belirlediği davranış |
|---|---|---|---|
| Trikalsiyum silikat | C₃S (alit) | %50–70 | Erken ve nihai dayanımın ana kaynağı |
| Dikalsiyum silikat | C₂S (belit) | %15–30 | Geç dayanım gelişimi, düşük hidratasyon ısısı |
| Trikalsiyum alüminat | C₃A | %5–10 | Priz hızı; yüksekse sülfat direnci düşer |
| Tetrakalsiyum alüminoferrit | C₄AF | %5–15 | Renk; sülfat direncine katkı |
| Serbest kireç | f-CaO | ≤ %1,5 | Yüksekse hacim genleşmesi riski |
Bogue hesabı yaklaşıktır; kesin faz oranları XRD-Rietveld analiziyle belirlenir.
Klinker Kimyasal Modülleri
Modüller hammadde karışımının pişirilebilirliğini ve klinkerin faz dağılımını denetlemek için kullanılır.
| Modül | Bağıntı | Tipik aralık | Etkisi |
|---|---|---|---|
| Kireç doygunluk faktörü (LSF) | 100·CaO / (2,8·SiO₂ + 1,18·Al₂O₃ + 0,65·Fe₂O₃) | 92–98 | Yüksekse C₃S artar, pişirme enerjisi yükselir |
| Silis modülü (SM) | SiO₂ / (Al₂O₃ + Fe₂O₃) | 2,0–3,0 | Yüksekse sıvı faz azalır, pişirme zorlaşır |
| Alümina modülü (AM) | Al₂O₃ / Fe₂O₃ | 1,0–2,5 | C₃A/C₄AF dengesini belirler |
| Magnezyum oksit | MgO | ≤ %5,0 | Aşıldığında geç genleşme riski |
| Serbest kireç | f-CaO | ≤ %1,5 | Pişirme yeterliliğinin göstergesi |
Öğütülmüş Granüle Cüruf — TS EN 15167-1 Şartları
Cürufun latent hidrolik davranışı camsı faz oranına bağlıdır. Aktivite indeksi, referans çimentoyla yapılan harç deneyinde ölçülür.
| Özellik | Şart | Deney yöntemi |
|---|---|---|
| Camsı faz | ≥ %67 | TS EN 15167-1 |
| CaO + MgO + SiO₂ | ≥ %66,7 (kütlece) | TS EN 196-2 |
| (CaO + MgO) / SiO₂ | > 1,0 | Hesap |
| Aktivite indeksi — 7 gün | ≥ %45 | TS EN 196-1 |
| Aktivite indeksi — 28 gün | ≥ %75 | TS EN 196-1 |
| Özgül yüzey | ≥ 275 m²/kg | TS EN 196-6 (Blaine) |
| Sülfür (S²⁻) | ≤ %2,0 | TS EN 196-2 |
| Klorür | ≤ %0,10 | TS EN 196-2 |
| Nem | ≤ %1,0 | TS EN 15167-1 |
Uçucu Kül — TS EN 450-1 Şartları
Uçucu kül, beton ve çimento üretiminde tip II katkı olarak kullanılır. İncelik kategorisi ve kızdırma kaybı sınıfı ürün adında beyan edilir.
| Özellik | Şart |
|---|---|
| İncelik — kategori N | 45 µm elek üstü ≤ %40 |
| İncelik — kategori S | 45 µm elek üstü ≤ %12 |
| Kızdırma kaybı — sınıf A | ≤ %5,0 |
| Kızdırma kaybı — sınıf B | %2,0 – %7,0 |
| Kızdırma kaybı — sınıf C | %4,0 – %9,0 |
| Reaktif SiO₂ | ≥ %25 |
| Reaktif CaO | ≤ %10 (silissi kül) |
| Aktivite indeksi — 28 gün | ≥ %75 |
| Aktivite indeksi — 90 gün | ≥ %85 |
| Klorür | ≤ %0,10 |
Teslim ve Depolama
| Konu | Şart |
|---|---|
| Klinker — gemi | Ambar kuru ve temiz olmalı; yükleme öncesi ambar kontrolü yapılır |
| Klinker — açık stok | Nem alan klinkerde ön hidratasyon başlar, öğütülebilirlik düşer |
| Cüruf ve uçucu kül | Kapalı siloda depolanır; nem ≤ %1,0 korunmalıdır |
| Silo ayrımı | Farklı sınıflar aynı siloda karıştırılmaz |
| Parti izlenebilirliği | Her sevkiyat parti numarası ve analiz sertifikasıyla belgelendirilir |
| Big-bag | Palet üzerinde, üst üste en fazla 2 sıra istiflenir |
İlgili Standartlar
| Standart | Kapsam |
|---|---|
| TS EN 197-1 | Klinkerin ana bileşen olarak tanımı ve şartları |
| TS EN 15167-1 | Öğütülmüş granüle yüksek fırın cürufu — tarif, özellik, uygunluk |
| TS EN 15167-2 | Öğütülmüş granüle cüruf — uygunluk değerlendirmesi |
| TS EN 450-1 | Uçucu kül — tarif, özellik ve uygunluk ölçütleri |
| TS EN 450-2 | Uçucu kül — uygunluk değerlendirmesi |
| TS 25 | Doğal puzolan (tras) — çimento yapımında kullanılan |
| TS EN 196-2 | Kimyasal analiz |
| TS EN 196-6 | İncelik tayini |